Đi xa vẫn duy trì PrEP, không gián đoạn dự phòng HIV

Đi xa vẫn duy trì PrEP, không gián đoạn dự phòng HIV

Du lịch, công tác, về quê hoặc rời Khánh Hòa trong một thời gian có thể làm thay đổi lịch sinh hoạt của người đang sử dụng PrEP, dẫn đến quên uống thuốc, chậm tái khám hoặc hết thuốc khi đang ở xa. Tuy nhiên, với sự chuẩn bị chủ động, người sử dụng PrEP hoàn toàn có thể duy trì dự phòng HIV trong suốt hành trình.

PrEP là biện pháp dự phòng trước phơi nhiễm HIV dành cho người chưa nhiễm HIV nhưng có nguy cơ nhiễm HIV. Khi sử dụng đúng hướng dẫn, PrEP có hiệu quả cao trong dự phòng HIV. Hiện nay, trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa có gần 480 người đang sử dụng PrEP. Việc duy trì thuốc đúng hướng dẫn và tái khám theo lịch là yếu tố quan trọng để bảo đảm hiệu quả dự phòng, kể cả khi người sử dụng thường xuyên phải đi công tác, du lịch hoặc rời địa phương.

Chủ động chuẩn bị trước chuyến đi

Trước mỗi chuyến đi, người đang sử dụng PrEP nên kiểm tra lượng thuốc còn lại và dự kiến thời gian vắng nhà để bảo đảm có đủ thuốc sử dụng theo chỉ định. Nếu chuyến đi trùng với lịch tái khám hoặc lượng thuốc có nguy cơ hết trước ngày trở về, cần chủ động liên hệ với cơ sở cung cấp PrEP đang theo dõi để được tư vấn và có phương án phù hợp.

Không nên đợi đến khi thuốc sắp hết hoặc đã hết mới tìm sự hỗ trợ. Việc chuẩn bị trước sẽ giúp hạn chế tình trạng gián đoạn dự phòng do những thay đổi bất ngờ về lịch trình.

Khi đi xa, thuốc PrEP nên được mang theo ở nơi thuận tiện, dễ nhớ và bảo quản theo hướng dẫn; tránh để thuốc ở nơi có nhiệt độ quá cao, ẩm hoặc tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng. Người sử dụng cũng nên lưu số điện thoại hoặc kênh liên hệ của cơ sở cung cấp PrEP đang theo dõi để có thể liên hệ khi cần.

Duy trì thói quen uống thuốc

Thay đổi môi trường và lịch sinh hoạt là một trong những nguyên nhân khiến người sử dụng PrEP dễ quên thuốc. Với PrEP đường uống hằng ngày, người sử dụng có thể đặt chuông nhắc trên điện thoại hoặc gắn thời điểm uống thuốc với một hoạt động quen thuộc trong ngày, chẳng hạn sau khi đánh răng hoặc trước khi đi ngủ.

Nếu chuyến đi đến nơi có múi giờ khác, người sử dụng nên trao đổi với nhân viên y tế để được hướng dẫn cách duy trì lịch uống thuốc phù hợp. Không nên tự ý thay đổi cách sử dụng thuốc chỉ vì thay đổi lịch trình.

Trong trường hợp quên một liều, người sử dụng không nên tự ý uống gấp đôi để bù. Nếu quên nhiều liều, ngừng thuốc trong một khoảng thời gian hoặc không chắc mình nên tiếp tục sử dụng như thế nào, cần liên hệ với cơ sở cung cấp PrEP để được tư vấn cụ thể.

Khi chuyến đi kéo dài hơn dự kiến

Trong thực tế, lịch công tác hoặc chuyến du lịch có thể phát sinh và kéo dài hơn kế hoạch. Nếu nhận thấy thuốc sắp hết hoặc không thể trở về đúng lịch tái khám, người sử dụng PrEP nên liên hệ sớm với cơ sở đang theo dõi.

Tùy từng trường hợp, nhân viên y tế có thể hướng dẫn việc tiếp tục sử dụng PrEP, điều chỉnh lịch tái khám phù hợp hoặc hỗ trợ kết nối với cơ sở cung cấp PrEP tại nơi người sử dụng đang lưu trú.

Điều quan trọng là không nên tự ý ngừng thuốc chỉ vì phải đi xa. Nếu có thay đổi về tình trạng sức khỏe, sử dụng thêm thuốc khác hoặc xuất hiện những tình huống đặc biệt trong thời gian đi xa, người sử dụng nên thông báo cho nhân viên y tế để được hướng dẫn.

Nếu PrEP bị gián đoạn và có nguy cơ phơi nhiễm

Một tình huống cần đặc biệt lưu ý là PrEP đã bị gián đoạn nhưng trong thời gian đó xảy ra phơi nhiễm hoặc có nguy cơ phơi nhiễm HIV. Khi đó, người sử dụng cần liên hệ với cơ sở y tế càng sớm càng tốt để được đánh giá nguy cơ và hướng dẫn biện pháp xử trí phù hợp.

Không nên tự ý sử dụng lại thuốc theo cách mình cho là phù hợp hoặc chờ đến lần tái khám tiếp theo, bởi việc lựa chọn biện pháp dự phòng sau phơi nhiễm và thời điểm can thiệp cần được nhân viên y tế đánh giá dựa trên tình huống cụ thể.

Chuẩn bị trước để không gián đoạn dự phòng

Đi xa không đồng nghĩa với việc phải gián đoạn PrEP. Chỉ cần chủ động kiểm tra lượng thuốc, duy trì thói quen sử dụng đúng hướng dẫn, bảo quản thuốc phù hợp và giữ liên hệ với cơ sở cung cấp dịch vụ, người đang sử dụng PrEP có thể tiếp tục dự phòng HIV ngay cả khi lịch trình thay đổi.

Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Khánh Hòa khuyến cáo người đang sử dụng PrEP nên chủ động chuẩn bị trước mỗi chuyến đi. Nếu chậm tái khám, quên nhiều liều, sắp hết thuốc hoặc có nguy cơ phơi nhiễm HIV trong thời gian PrEP bị gián đoạn, cần liên hệ cơ sở y tế để được tư vấn, hỗ trợ kịp thời.

Chủ động chuẩn bị trước mỗi chuyến đi không chỉ giúp tránh quên thuốc, mà còn góp phần duy trì hiệu quả dự phòng HIV và bảo vệ sức khỏe trong mọi hành trình.

BS. Nguyễn Diệp Huệ Nhân

Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Khánh Hòa