Tái khám PrEP: Không chỉ là nhận thuốc

Tái khám PrEP: Không chỉ là nhận thuốc

Đối với người đang sử dụng PrEP, tái khám theo lịch hẹn là một phần quan trọng của quá trình dự phòng HIV. Mỗi lần tái khám không chỉ để nhận thuốc mà còn là dịp đánh giá nguy cơ nhiễm HIV, kiểm tra tình trạng sức khỏe, xét nghiệm cần thiết và trao đổi những khó khăn trong quá trình sử dụng, từ đó giúp duy trì PrEP phù hợp và hiệu quả.

PrEP là biện pháp dự phòng trước phơi nhiễm HIV dành cho người chưa nhiễm HIV nhưng có nguy cơ nhiễm HIV. Để biện pháp này phát huy hiệu quả, người sử dụng cần tuân thủ hướng dẫn của nhân viên y tế và thực hiện tái khám định kỳ.

Tuy nhiên, nhiều người vẫn cho rằng tái khám PrEP đơn giản chỉ là đến cơ sở y tế nhận thêm thuốc. Thực tế, đây là một quy trình gồm nhiều nội dung nhằm bảo đảm người sử dụng tiếp tục đáp ứng điều kiện dùng PrEP và được hỗ trợ kịp thời khi có thay đổi về nguy cơ hoặc sức khỏe.

Đánh giá lại nguy cơ nhiễm HIV

Nguy cơ nhiễm HIV của một người không phải lúc nào cũng giống nhau. Theo thời gian, hoàn cảnh sống, bạn tình, hành vi tình dục hoặc việc sử dụng các biện pháp bảo vệ có thể thay đổi.

Vì vậy, trong mỗi lần tái khám, nhân viên y tế sẽ trao đổi với khách hàng về những thay đổi kể từ lần khám trước. Các nội dung có thể liên quan đến bạn tình, hành vi tình dục, việc sử dụng bao cao su, những tình huống có nguy cơ phơi nhiễm HIV hoặc các yếu tố nguy cơ khác.

Thông tin này giúp nhân viên y tế đánh giá nguy cơ ở thời điểm hiện tại và tư vấn biện pháp dự phòng phù hợp. Do đó, khách hàng không nên e ngại khi trao đổi những vấn đề riêng tư liên quan đến nguy cơ nhiễm HIV. Việc cung cấp thông tin đầy đủ, trung thực sẽ giúp quá trình tư vấn sát với tình trạng thực tế hơn.

Xem lại quá trình sử dụng PrEP

Một nội dung quan trọng khác trong lần tái khám là xem xét việc sử dụng PrEP kể từ lần khám trước. Nhân viên y tế có thể hỏi về việc uống thuốc đúng hướng dẫn, tình trạng quên thuốc hoặc gián đoạn thuốc, những khó khăn khi duy trì PrEP và các biểu hiện bất thường hoặc tác dụng không mong muốn nếu có.

Nếu từng quên thuốc hoặc sử dụng chưa đúng hướng dẫn, khách hàng không nên lo lắng hay ngại chia sẻ. Đây là thông tin cần thiết để nhân viên y tế xác định nguyên nhân và cùng khách hàng tìm giải pháp phù hợp.

Chẳng hạn, người thường xuyên quên thuốc do thay đổi lịch sinh hoạt có thể được tư vấn các cách tạo thói quen hoặc nhắc lịch. Người phải thường xuyên đi công tác, du lịch cũng có thể trao đổi để được hướng dẫn cách chuẩn bị thuốc và duy trì lịch tái khám.

Xét nghiệm HIV và các xét nghiệm cần thiết

Xét nghiệm HIV là một nội dung quan trọng trong quá trình theo dõi PrEP, bởi PrEP được sử dụng để dự phòng HIV cho người chưa nhiễm HIV.

Đặc biệt, nếu trong thời gian sử dụng PrEP xảy ra gián đoạn thuốc, có tình huống phơi nhiễm nguy cơ cao hoặc xuất hiện những biểu hiện nghi ngờ nhiễm HIV cấp, khách hàng cần thông báo cho nhân viên y tế. Tùy trường hợp, nhân viên y tế sẽ đánh giá nguy cơ và chỉ định các xét nghiệm cần thiết trước khi quyết định tiếp tục PrEP.

Ngoài xét nghiệm HIV, tùy loại PrEP, tuổi, tình trạng sức khỏe và các yếu tố nguy cơ, khách hàng có thể được chỉ định thêm một số xét nghiệm như đánh giá chức năng thận, viêm gan B, viêm gan C hoặc các bệnh lây truyền qua đường tình dục.

Không phải tất cả các xét nghiệm đều cần thực hiện trong mỗi lần tái khám. Việc chỉ định xét nghiệm và thời điểm thực hiện được nhân viên y tế cân nhắc dựa trên tình trạng cụ thể và hướng dẫn chuyên môn.

Tái khám là cơ hội để được tư vấn

Trong quá trình sử dụng PrEP, hoàn cảnh của mỗi người có thể thay đổi. Vì vậy, khách hàng nên chủ động trao đổi với nhân viên y tế nếu gặp khó khăn trong việc duy trì thuốc, có biểu hiện bất thường, thay đổi về bạn tình hoặc nguy cơ nhiễm HIV.

Những trường hợp chuẩn bị đi công tác, du lịch dài ngày, dự kiến không thể tái khám đúng lịch, muốn ngừng PrEP hoặc có nhu cầu thay đổi hình thức dự phòng cũng nên trao đổi trước với cơ sở cung cấp dịch vụ.

Việc thông báo sớm giúp nhân viên y tế có cơ sở tư vấn phương án phù hợp, hạn chế tình trạng hết thuốc hoặc gián đoạn PrEP ngoài ý muốn.

Sau khi được đánh giá và xác định đủ điều kiện tiếp tục sử dụng PrEP, khách hàng sẽ được cấp thuốc theo hướng dẫn và hẹn lịch tái khám tiếp theo. Trước khi rời cơ sở y tế, người sử dụng nên kiểm tra lượng thuốc được cấp, ghi nhớ lịch hẹn và chủ động liên hệ với cơ sở nếu có thay đổi ảnh hưởng đến việc sử dụng hoặc tái khám.

Đừng bỏ qua lịch tái khám

Hiện nay, Khánh Hòa có gần 480 người đang sử dụng PrEP để dự phòng HIV. Việc duy trì tái khám định kỳ giúp quá trình sử dụng PrEP được theo dõi phù hợp, đồng thời tạo cơ hội để khách hàng được xét nghiệm, tư vấn và hỗ trợ kịp thời khi nguy cơ hoặc tình trạng sức khỏe thay đổi.

Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Khánh Hòa khuyến cáo người đang sử dụng PrEP thực hiện tái khám theo lịch hẹn và chủ động trao đổi với nhân viên y tế khi có bất kỳ thay đổi nào liên quan đến nguy cơ nhiễm HIV, tình trạng sức khỏe hoặc việc sử dụng thuốc.

Một lần tái khám PrEP không chỉ là đến nhận thuốc. Đó là dịp để đánh giá lại nguy cơ, kiểm tra sức khỏe, xét nghiệm cần thiết và cùng nhân viên y tế điều chỉnh kế hoạch dự phòng phù hợp cho giai đoạn tiếp theo.

BS. Nguyễn Diệp Huệ Nhân

Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Khánh Hòa